Çevre, Şehircilik İl Müdürlüğünün internetten yayınladığı Çevre Düzeni Planı Değişikliğine itiraz edeceğim. Plan güncellemesi yapmak bile istemeyen, halihazır (bugünkü) durumu baz almayıp, geleceği öngörmeyen, kaçak ve çarpık yapılaşmayı teşvik eden, Çevre Düzeni Planı’na aşağıdaki dilekçede belirtilen gerekçelerle yarın itiraz edeceğim.
Planlama ciddi bir iştir. Ciddiyetle ve kentte kaçak yapılaşma bittikten sonra değil, başlamadan yapılmalıdır.
Kaçak yapılaşma bittikten sonra piyasaya sürülen çalışmalar plan değil sadece ve sadece bir çöptür.
T.C. İZMİR VALİLİĞİ
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İL MÜDÜRLÜĞÜNE
İZMİR
İTİRAZ EDEN: Adı Soyadı: İbrahim Naki AVŞAR
KONU: Bakanlıkça 24.10.2026 tarihinde onaylandığı ve 05.11.2026–04.12.2026 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı belirtilen İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğine; ilan ve erişim sürecindeki usulsüzlük iddiası, 10 hektar ölçütünün hukuki dayanağı, planlama kademelenmesi, plan bütünlüğü ve kamu yararı yönlerinden itirazlarımın sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR VE İTİRAZ NEDENLERİ
1. Planın askı sürecinin usulüne uygun yürütülüp yürütülmediğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
İl Müdürlüğünüzün internet sitesinde yayımlandığı belirtilen duyuruda, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 24.10.2026 tarihinde onaylanan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğinin, 05.11.2026–04.12.2026 tarihleri arasında Anadolu Caddesi No: 41/5 Bayraklı/İzmir adresinde, zemin kat ilan panosunda ve internet sayfasında 30 gün süreyle askıya çıkarıldığı belirtilmektedir.
Ancak belirtilen ilan panosunda plan değişikliği belgelerinin fiilen sergilenmesi ve ilgililerin incelemesine sunulması hususunda tereddüt bulunmaktadır.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8. maddesinde düzenlenen planların aleniyeti ve ilan usulleri ile ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde, planların erişilebilirliği ve ilan işlemlerinin usulüne uygun yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.
Plan değişikliğine ilişkin paftaların, plan hükümlerinin ve gerekçe raporunun ilgililerce incelenebilmesi; planlama sürecinin şeffaflığı ve itiraz hakkının etkili biçimde kullanılabilmesi açısından gereklidir.
Bu nedenle;
Plan değişikliğinin ilan panosunda hangi tarihler arasında fiilen sergilendiğinin,
İlan işlemlerinin hangi tutanak, kayıt ve belgelerle belgelendirildiğinin,
Plan paftaları, plan hükümleri ve gerekçe raporunun ilan süresince erişilebilir olup olmadığının,
İlanın ilgili mevzuatta öngörülen usul ve esaslara uygun yürütülüp yürütülmediğinin
araştırılmasını ve sonucunun tarafıma yazılı olarak bildirilmesini talep ediyorum.
İlan işlemlerinin mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmediğinin tespit edilmesi hâlinde, hukuka aykırılığın giderilmesi ve ilgililerin itiraz haklarının etkili biçimde kullanılabilmesi için gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir.

2. On hektar ölçütünün hukuki dayanağı ve uygulama kapsamı açıklanmalıdır.
Çevre Düzeni Planı Değişikliği Gerekçe Raporu’nun 2. sayfasında, “Alan Sınırı Belirlenmesi İhtiyacına Yönelik Teknik Gerekçeler” başlığı altında, 10 hektardan küçük alanların tek başına değerlendirilmesinin 1/100.000 ölçekli planın bölgesel ölçekteki mekânsal kararlarını ve arazi kullanım dengesini belirleyici nitelikte olmadığı belirtilmektedir.
Raporda ayrıca, 10 hektardan küçük alanlara ilişkin taleplerin üst ölçekli plan değişikliği yerine alt ölçekli planlama sürecinde değerlendirilmesinin daha uygun olacağı ifade edilmektedir.
Bununla birlikte, 10 hektar büyüklüğünün hangi mevzuat hükmüne dayandığı, hangi teknik ve hukuki kriterlerle belirlendiği ve uygulamada hangi sonuçları doğuracağı açıkça ortaya konulmalıdır.
Bir alanın 10 hektardan küçük olması, tek başına o alanın üst ölçekli planlama kararları ve denetimi dışında bırakılabileceği anlamına gelmez. Aynı şekilde, alan büyüklüğüne dayalı bir ölçüt, mevzuatla belirlenmiş görev ve yetkilerin kapsamını kendiliğinden değiştiremez.
Bu kapsamda;
a) 10 hektar ölçütünün dayandırıldığı kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik veya diğer mevzuat hükmünün açıkça belirtilmesini,
b) Bu ölçütün yalnızca teknik bir değerlendirme kriteri mi, yoksa plan değişikliği usulünü ve yetkili idareyi belirleyen bağlayıcı bir kural mı olduğunun açıklanmasını,
c) 10 hektardan küçük alanlara ilişkin arazi kullanım kararlarının hangi idare tarafından, hangi planlama ilkeleri ve hangi denetim mekanizmaları çerçevesinde değerlendirileceğinin açıklanmasını,
d) Alt ölçekli planların yürürlükteki üst ölçekli plan kararlarına uygunluğunun nasıl sağlanacağının ortaya konulmasını
talep ediyorum.
3. Bakanlığın görev ve yetkileri ile alt ölçekli planlama arasındaki ilişkinin hukuki çerçevesi açıklanmalıdır.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 102. maddesi, Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğünün üst ölçekli mekânsal strateji planları ve çevre düzeni planları konusundaki görev ve yetkilerini düzenlemektedir.
Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddelerinde yer alan planlama kademelenmesi, planların kademesine ve ölçeğine uygun hazırlanması, üst kademe planların alt kademe planlara yön vermesi ve planların bir bütün olarak değerlendirilmesi ilkeleri de bu çerçevede önem taşımaktadır.
Bakanlığın, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının bölgesel ölçekteki işlevini ve plan bütünlüğünü koruma sorumluluğu kapsamında, 10 hektar ölçütünü hangi hukuki çerçevede uyguladığı açıklığa kavuşturulmalıdır.
Alt ölçekli planların yapılması ve onaylanması konusunda ilgili idarelerin mevzuattan kaynaklanan görev ve yetkileri bulunmakla birlikte, bu durum üst ölçekli plan kararlarına uyma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle, gerekçe raporunda belirtilen yaklaşımın Bakanlığın planlama ve denetim sorumluluğuna, belediyelerin yasal görev ve yetkilerine ve planlama kademelenmesine etkilerinin somut olarak açıklanması gerekmektedir.
4. Planlama kademelenmesi ve plan bütünlüğü ilkeleri gözetilmelidir.
Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin 20. maddesi uyarınca, çevre düzeni planı değişikliklerinin planın ana kararlarını, sürekliliğini ve bütünlüğünü bozmayacak nitelikte olması gerekmektedir. Plan değişikliği tekliflerinin yeterli, geçerli ve açık gerekçelere dayanması; altyapı etkilerinin değerlendirilmesi ve planın temel hedefleri kapsamında teknik ve hukuki açıdan incelenmesi de önem taşımaktadır.
1/100.000 ölçekli çevre düzeni planları, bölgesel ölçekteki gelişme eğilimlerini yönlendiren ve genel arazi kullanım kararlarını belirleyen üst ölçekli planlardır.
Bu planların belirli alanlara ilişkin değişikliklerinde yalnızca alanın büyüklüğünün esas alınması yeterli değildir. Değişikliğin çevresindeki arazi kullanımları, yerleşim alanları, ulaşım ve altyapı sistemleri, doğal ve tarımsal alanlar, çevresel etkiler ve bölgesel gelişme kararlarıyla ilişkisi de değerlendirilmelidir.
Bu nedenle, 10 hektardan küçük alanlara ilişkin taleplerin alt ölçekli planlarda değerlendirilmesini öngören yaklaşımın, plan bütünlüğünü ve üst ölçekli planın yönlendirici işlevini zayıflatmayacak biçimde uygulanması gerekmektedir.
Gerekçe raporunda öngörülen yöntemin, planlama kademelenmesi bakımından hangi teknik analizlere dayandığı ve bölgesel arazi kullanım dengesi üzerindeki etkilerinin nasıl değerlendirildiği açıklanmalıdır.
5. Plan değişikliğinin kamu yararı ve teknik gereklilik yönünden yeterli gerekçeye dayanması gerekmektedir.
Planlama işlemleri yalnızca şekli koşullara uygunluk bakımından değil; kamu yararı, planlama esasları, şehircilik ilkeleri ve teknik gereklilikler bakımından da değerlendirilmelidir.
Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin 20. maddesinde öngörülen çerçeve uyarınca, plan değişikliğinin gerekçelerinin açık olması ve altyapı etkilerinin değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Bu kapsamda, 10 hektar ölçütünün belirlenmesinde esas alınan teknik çalışmaların, alternatif değerlendirmelerinin ve planlama sonuçlarının ortaya konulması gerekmektedir.
Ayrıca, küçük alanlara ilişkin taleplerin alt ölçekli planlarda değerlendirilmesi yaklaşımının çevrenin korunması, sürdürülebilir arazi kullanımı, tarım alanlarının korunması, yerleşimlerin dengeli gelişmesi ve kamu yararı bakımından doğurabileceği sonuçlar incelenmelidir.
Plan değişikliği gerekçesinin yalnızca alan büyüklüğüne dayandırılması yeterli olmayıp, somut planlama kararlarının teknik ve hukuki gerekçelerinin de açıklanması gerekir.
HUKUKİ DAYANAKLAR
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8. maddesi; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 102. maddesi; Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin özellikle 6, 7 ve 20. maddeleri ile ilgili diğer mevzuat hükümleri.
SONUÇ VE TALEP
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Bakanlıkça 24.10.2026 tarihinde onaylandığı ve 05.11.2026–04.12.2026 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı belirtilen İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğine ilişkin itirazlarımın değerlendirilmesini,
Planın ilan ve askı işlemlerinin mevzuata uygun biçimde yürütülüp yürütülmediğinin incelenmesini; bu işlemlere ilişkin kayıt ve belgelerin tarafıma bildirilmesini,
Gerekçe Raporu’nun 2. sayfasında yer alan 10 hektar ölçütünün açık hukuki dayanağının, uygulama kapsamının ve alt ölçekli planlama yetkileriyle ilişkisinin açıklanmasını,
Söz konusu yaklaşımın planlama kademelenmesi, plan bütünlüğü, kamu yararı ve üst ölçekli plan kararları bakımından yeniden değerlendirilmesini,
Plan değişikliğinin yeterli teknik ve hukuki gerekçelere dayanmadığının veya ilgili mevzuata aykırılık bulunduğunun tespiti hâlinde, gerekli idari işlemlerin tesis edilmesini ve hukuka aykırılıkların giderilmesini,
İtirazım hakkında gerekçeli bir karar verilerek sonucunun tarafıma yazılı olarak bildirilmesini
saygılarımla arz ve talep ederim.
Tarih: 18/ 11/ 2026
İtiraz Eden
Adı Soyadı: İbrahim Naki AVŞAR
İmza: …………………………………



